1549 字
8 分钟
Transformer 代码实现

Transformer 代码实现#

本篇从零实现一个完整的 Transformer,涵盖前四章的所有组件。每个模块都配有注释,对应前文讲解的概念。

1. 实现路线图#


2. 完整代码#

import subprocess
subprocess.check_call(["pip", "install", "torch", "numpy"])
import torch
import torch.nn as nn
import torch.nn.functional as F
import numpy as np
import math
# ============================================================
# ① 位置编码 (对应 02_位置编码.md)
# ============================================================
class PositionalEncoding(nn.Module):
"""正弦位置编码,注入序列顺序信息"""
def __init__(self, d_model, max_len=5000, dropout=0.1):
super().__init__()
self.dropout = nn.Dropout(dropout)
pe = torch.zeros(max_len, d_model) # (max_len, d_model)
position = torch.arange(max_len).unsqueeze(1).float() # (max_len, 1)
# div_term: 10000^(2i/d_model),用 exp+log 计算避免大数
div_term = torch.exp(
torch.arange(0, d_model, 2).float() * (-math.log(10000.0) / d_model)
)
pe[:, 0::2] = torch.sin(position * div_term) # 偶数维度
pe[:, 1::2] = torch.cos(position * div_term) # 奇数维度
pe = pe.unsqueeze(0) # (1, max_len, d_model)
self.register_buffer('pe', pe) # 不参与梯度更新
def forward(self, x):
# x: (batch, seq_len, d_model)
x = x + self.pe[:, :x.size(1)]
return self.dropout(x)
# ============================================================
# ② Token Embedding (对应 01_Token Embedding.md)
# ============================================================
class TokenEmbedding(nn.Module):
"""Token Embedding + 缩放"""
def __init__(self, vocab_size, d_model):
super().__init__()
self.embedding = nn.Embedding(vocab_size, d_model)
self.d_model = d_model
def forward(self, x):
# 乘以 sqrt(d_model) 防止位置编码淹没语义信息
return self.embedding(x) * math.sqrt(self.d_model)
# ============================================================
# ③ 多头注意力 (对应 03_多头注意力.md)
# ============================================================
class MultiHeadAttention(nn.Module):
"""Multi-Head Attention: 从多个角度并行关注"""
def __init__(self, d_model, n_heads, dropout=0.1):
super().__init__()
assert d_model % n_heads == 0, "d_model 必须能被 n_heads 整除"
self.d_model = d_model
self.n_heads = n_heads
self.d_k = d_model // n_heads # 每个头的维度
# 一次性投影 Q, K, V(高效实现)
self.W_Q = nn.Linear(d_model, d_model)
self.W_K = nn.Linear(d_model, d_model)
self.W_V = nn.Linear(d_model, d_model)
self.W_O = nn.Linear(d_model, d_model) # 输出投影
self.dropout = nn.Dropout(dropout)
def forward(self, Q, K, V, mask=None):
batch_size = Q.size(0)
# 线性投影后拆分成多头: (batch, seq, d_model) → (batch, n_heads, seq, d_k)
Q = self.W_Q(Q).view(batch_size, -1, self.n_heads, self.d_k).transpose(1, 2)
K = self.W_K(K).view(batch_size, -1, self.n_heads, self.d_k).transpose(1, 2)
V = self.W_V(V).view(batch_size, -1, self.n_heads, self.d_k).transpose(1, 2)
# Scaled Dot-Product Attention
scores = torch.matmul(Q, K.transpose(-2, -1)) / math.sqrt(self.d_k)
if mask is not None:
scores = scores.masked_fill(mask == 0, -1e9)
attn_weights = self.dropout(F.softmax(scores, dim=-1))
attn_output = torch.matmul(attn_weights, V)
# 拼接所有头: (batch, n_heads, seq, d_k) → (batch, seq, d_model)
attn_output = attn_output.transpose(1, 2).contiguous().view(
batch_size, -1, self.d_model
)
return self.W_O(attn_output)
# ============================================================
# ④ 前馈网络 (对应 01_Encoder Block.md §4)
# ============================================================
class FeedForward(nn.Module):
"""Position-wise Feed-Forward Network: 升维 → 激活 → 降维"""
def __init__(self, d_model, d_ff, dropout=0.1):
super().__init__()
self.fc1 = nn.Linear(d_model, d_ff)
self.fc2 = nn.Linear(d_ff, d_model)
self.dropout = nn.Dropout(dropout)
def forward(self, x):
return self.fc2(self.dropout(F.relu(self.fc1(x))))
# ============================================================
# ⑤ Encoder Block (对应 01_Encoder Block.md)
# ============================================================
class EncoderBlock(nn.Module):
"""编码器块: Self-Attention → Add&Norm → FFN → Add&Norm"""
def __init__(self, d_model, n_heads, d_ff, dropout=0.1):
super().__init__()
self.self_attn = MultiHeadAttention(d_model, n_heads, dropout)
self.ffn = FeedForward(d_model, d_ff, dropout)
self.norm1 = nn.LayerNorm(d_model)
self.norm2 = nn.LayerNorm(d_model)
self.dropout1 = nn.Dropout(dropout)
self.dropout2 = nn.Dropout(dropout)
def forward(self, x, src_mask=None):
# 子层 1: 多头自注意力 + 残差 + LayerNorm
attn_out = self.self_attn(x, x, x, src_mask)
x = self.norm1(x + self.dropout1(attn_out))
# 子层 2: FFN + 残差 + LayerNorm
ffn_out = self.ffn(x)
x = self.norm2(x + self.dropout2(ffn_out))
return x
# ============================================================
# ⑥ Decoder Block (对应 02_Masked Self Attention.md)
# ============================================================
class DecoderBlock(nn.Module):
"""解码器块: Masked Self-Attn → Cross-Attn → FFN,各带残差+Norm"""
def __init__(self, d_model, n_heads, d_ff, dropout=0.1):
super().__init__()
self.masked_attn = MultiHeadAttention(d_model, n_heads, dropout)
self.cross_attn = MultiHeadAttention(d_model, n_heads, dropout)
self.ffn = FeedForward(d_model, d_ff, dropout)
self.norm1 = nn.LayerNorm(d_model)
self.norm2 = nn.LayerNorm(d_model)
self.norm3 = nn.LayerNorm(d_model)
self.dropout1 = nn.Dropout(dropout)
self.dropout2 = nn.Dropout(dropout)
self.dropout3 = nn.Dropout(dropout)
def forward(self, x, enc_output, tgt_mask=None, src_mask=None):
# 子层 1: Masked Self-Attention(因果掩码,防止看到未来)
attn_out = self.masked_attn(x, x, x, tgt_mask)
x = self.norm1(x + self.dropout1(attn_out))
# 子层 2: Cross-Attention(Q 来自解码器,K/V 来自编码器)
cross_out = self.cross_attn(x, enc_output, enc_output, src_mask)
x = self.norm2(x + self.dropout2(cross_out))
# 子层 3: FFN
ffn_out = self.ffn(x)
x = self.norm3(x + self.dropout3(ffn_out))
return x
# ============================================================
# ⑦ 完整 Transformer (对应 02_Transformer整体架构.md)
# ============================================================
class Transformer(nn.Module):
"""完整的 Encoder-Decoder Transformer"""
def __init__(self, src_vocab, tgt_vocab, d_model=512, n_heads=8,
n_layers=6, d_ff=2048, max_len=5000, dropout=0.1):
super().__init__()
# Embedding + 位置编码
self.src_embed = TokenEmbedding(src_vocab, d_model)
self.tgt_embed = TokenEmbedding(tgt_vocab, d_model)
self.pos_enc = PositionalEncoding(d_model, max_len, dropout)
# 编码器和解码器堆叠 N 层
self.encoder_layers = nn.ModuleList([
EncoderBlock(d_model, n_heads, d_ff, dropout) for _ in range(n_layers)
])
self.decoder_layers = nn.ModuleList([
DecoderBlock(d_model, n_heads, d_ff, dropout) for _ in range(n_layers)
])
# 输出投影层 (对应 03_终端输出.md)
self.output_proj = nn.Linear(d_model, tgt_vocab)
def encode(self, src, src_mask=None):
"""编码器前向传播"""
x = self.pos_enc(self.src_embed(src))
for layer in self.encoder_layers:
x = layer(x, src_mask)
return x
def decode(self, tgt, enc_output, tgt_mask=None, src_mask=None):
"""解码器前向传播"""
x = self.pos_enc(self.tgt_embed(tgt))
for layer in self.decoder_layers:
x = layer(x, enc_output, tgt_mask, src_mask)
return x
def forward(self, src, tgt, src_mask=None, tgt_mask=None):
enc_output = self.encode(src, src_mask)
dec_output = self.decode(tgt, enc_output, tgt_mask, src_mask)
logits = self.output_proj(dec_output) # (batch, tgt_len, tgt_vocab)
return logits
# ============================================================
# 工具函数:生成掩码
# ============================================================
def generate_causal_mask(size):
"""生成因果掩码(下三角矩阵)"""
mask = torch.tril(torch.ones(size, size)).unsqueeze(0).unsqueeze(0)
return mask # (1, 1, size, size)
# ============================================================
# ⑧ 测试:前向传播验证
# ============================================================
if __name__ == "__main__":
# 超参数(缩小版,方便测试)
src_vocab = 1000
tgt_vocab = 1000
d_model = 64
n_heads = 4
n_layers = 2
d_ff = 256
batch_size = 2
src_len = 10
tgt_len = 8
# 创建模型
model = Transformer(src_vocab, tgt_vocab, d_model, n_heads, n_layers, d_ff)
# 随机输入
src = torch.randint(0, src_vocab, (batch_size, src_len))
tgt = torch.randint(0, tgt_vocab, (batch_size, tgt_len))
tgt_mask = generate_causal_mask(tgt_len)
# 前向传播
logits = model(src, tgt, tgt_mask=tgt_mask)
print(f"源序列形状: {src.shape}") # (2, 10)
print(f"目标序列形状: {tgt.shape}") # (2, 8)
print(f"输出 logits: {logits.shape}") # (2, 8, 1000)
print(f"模型参数量: {sum(p.numel() for p in model.parameters()):,}")
# 验证输出是有效的概率分布
probs = F.softmax(logits[0, 0], dim=-1)
print(f"\n第一个样本第一个位置的概率和: {probs.sum().item():.4f}")
print(f"Top-5 预测: {torch.topk(probs, 5).indices.tolist()}")

3. 代码结构与前文对应#

Transformer
├── TokenEmbedding ← 02 章 01_Token Embedding.md
├── PositionalEncoding ← 02 章 02_位置编码.md
├── EncoderBlock ×N
│ ├── MultiHeadAttention ← 03 章 03_多头注意力.md
│ │ └── ScaledDotProduct ← 03 章 02_Self Attention计算.md
│ ├── Add & LayerNorm ← 04 章 01_Encoder Block.md §2-3
│ └── FeedForward ← 04 章 01_Encoder Block.md §4
├── DecoderBlock ×N
│ ├── Masked MHA ← 04 章 02_Masked Self Attention.md
│ ├── Cross MHA ← 04 章 02_Masked Self Attention.md §4
│ ├── Add & LayerNorm
│ └── FeedForward
└── output_proj (Linear) ← 04 章 03_终端输出.md

4. 训练循环示例#

# 接上面的代码,展示训练循环核心逻辑(伪代码)
# 优化器 + 损失函数
optimizer = torch.optim.Adam(model.parameters(), lr=1e-4, betas=(0.9, 0.98), eps=1e-9)
criterion = nn.CrossEntropyLoss(ignore_index=0, label_smoothing=0.1)
# 单步训练
model.train()
optimizer.zero_grad()
# 前向传播
logits = model(src, tgt[:, :-1], tgt_mask=generate_causal_mask(tgt_len - 1))
# logits: (batch, tgt_len-1, vocab_size)
# 计算损失(展平后计算交叉熵)
target = tgt[:, 1:] # 右移一位作为目标
loss = criterion(logits.reshape(-1, tgt_vocab), target.reshape(-1))
# 反向传播
loss.backward()
# 梯度裁剪
torch.nn.utils.clip_grad_norm_(model.parameters(), max_norm=1.0)
# 参数更新
optimizer.step()
print(f"Loss: {loss.item():.4f}")
从这个基础出发

这份代码是”教学版”——结构清晰但未做工程优化。实际生产中还需要:

  • Flash Attention:融合 kernel,显存和速度大幅优化
  • 混合精度训练 (FP16/BF16):减少显存,加速计算
  • 分布式训练 (DDP/FSDP):多卡/多机并行
  • KV Cache:推理时缓存已计算的 K/V,避免重复计算

相关笔记#